De zomer is voor veel paardenliefhebbers het favoriete seizoen: lekker buiten rijden, frisse weides en lange dagen. Maar voor sommige paarden brengt de warmte ook ongemak met zich mee, in de vorm van zomereczeem. Deze hardnekkige aandoening komt bij verschillende rassen voor, ook bij Friese paarden.
In deze blog leggen we uit wat zomereczeem precies is, hoe het ontstaat, of er een genetische factor meespeelt en, het belangrijkste, wat écht helpt om de klachten te voorkomen of verlichten.
In dit artikel..
Wat is zomerexceem?
Zomereczeem, ook wel staart- en maneneczeem genoemd, is een allergische huidreactie op het speeksel van kleine mugjes (de Culicoides-soort). Deze zogeheten knutten zijn vooral actief bij warm, vochtig en windstil weer en zijn het meest actief tijdens zonsopkomst en zonsondergang.
Bij paarden die gevoelig zijn voor deze beetjes, ontstaat een reactie in het immuunsysteem, met als gevolg jeuk, zwelling en huidontstekingen. Het schuren dat daarop volgt, leidt tot kale plekken, wondjes en uiteindelijk littekenvorming als het niet wordt aangepakt.
Komt zomereczeem bij alle paarden voor?
Ja zomereczeem kan in principe bij elk paardenras optreden. Het heeft namelijk te maken met individuele gevoeligheid, het immuunsysteem en externe omstandigheden zoals huisvesting, voeding en klimaat. Sommige paarden zijn er hun leven lang gevoelig voor, terwijl andere dieren er nooit last van krijgen.
Rassen met een volle bos manen en staart, compacte huidstructuur of een specifieke vachtopbouw lijken soms wat vaker klachten te vertonen. Dit zie je bijvoorbeeld bij IJslanders, Tinkers, Shetlanders maar ook bij Friese paarden. Dat wil echter niet zeggen dat elk paard binnen deze rassen eczeemgevoelig is, of dat het ras als geheel kwetsbaar is.
Het blijft altijd een kwestie van het individuele paard én de omgeving waarin het paard leeft.
Hoe herken je zomereczeem?
De eerste tekenen ontstaan vaak in het vroege voorjaar. De meest voorkomende symptomen zijn:
- Schuren van manen en/of staart
- Verdikking van de huid (vooral op de manenkam en staartwortel)
- Kale plekken, wondjes en korstjes
- Onrustig gedrag bij schemering
- Schuren van buik, schouders of oren
- Soms kun je het ook zien als de paarden oneffenheden hebben op het hoofd, nog niet echt schuurplekken maar kleurverandering. Dit kan ook duiden op het begin stadium van zomereczeem.
Hoe eerder je dit opmerkt, hoe beter je het kunt begeleiden en verergering kunt voorkomen.
Is zomereczeem erfelijk?
Erfelijkheid speelt een rol, maar is zeker niet allesbepalend. Uit onderzoeken blijkt dat eczeemgevoeligheid voor een deel genetisch is, maar ook wordt beïnvloed door voeding, weerstand, stress en huisvesting.
Bij de fokkerij wordt hier steeds meer rekening mee gehouden. Sommige hengsten worden gevolgd op nakomelingen met huidproblemen, en veel fokkers streven naar een gezonde huidweerstand als onderdeel van het totaalplaatje.
Wat kun je doen tegen zomereczeem?
Zomereczeem vraagt om een aanpak op meerdere fronten. Het is niet dat je het zo hebt opgelost, maar met de juiste combinatie van maatregelen kun je klachten sterk verminderen of zelfs grotendeels voorkomen.
1. Bescherming met een eczeemdeken
Een eczeemdeken beschermt je paard tegen muggenbeten, vooral op de hals, rug, buik en staartregio. Kies een goed ademend model met goede pasvorm. En begin zo vroeg mogelijk zodat er nog geen plekken kunnen ontstaan wat kan gaan irriteren. Zo voorkom je ook dat ze het exceem deken kapot kunnen schuren.
Hieronder zijn 2 eczeemdekens waar wij goede ervaringen mee hebben.
–De Bucas Sweet Itch Zebra: wordt vaak gekozen vanwege het sterke materiaal en extra mugwerend zebrapatroon.
– En dit eczeem deken, speciaal gemaakt voor Friese paarden. Het heeft een goede pasvorm en heeft een ademende en uv refelecterende stof, ideaal voor in de zomer.
2. Ondersteunende middelen
Cavalor Sw-Itch is ontwikkeld voor paarden die gevoelig zijn voor zomereczeem. De spray werkt zowel preventief als verzorgend. Een belangrijk ingrediënt is benzylbenzoaat, dat bekendstaat om zijn insectwerende werking. Daarnaast bevat het hydraterende en verzachtende bestanddelen die helpen bij jeuk en huidirritatie door schuren. Bestel hier!
3. Huidverzorging
Het is ook verstandig om de aangetaste plekken regelmatig met een milde shampoo te wassen om de huid te verzorgen. Dit voorkomt infectie en bevordert herstel.
💡 Aanrader: PIPPA Paardenshampoo Tea Tree & Eucalyptus ondersteunt het natuurlijk genezingsproces en helpt tegen schuren.
4. Voeding en supplementen
De huid wordt ook van binnenuit gevoed. Supplementen met antioxidanten, essentiële voedingsstoffen en kruiden kunnen bijdragen aan een sterkere huidbarrière. De NAF D-itch bevat al deze ingredienten, een aanvullende ondersteuning voor paarden met een gevoelige huid.
5. Omgevingsbeheer
- Het beste is om je paard in een land te zetten met zo veel mogelijk wind en vermijd stilstaand water.
- Je kunt er ook voor kiezen om je paard binnen te zetten tijdens de schemering. Dit is van zonsopkomst tot 10:00 en van 16:00 tot 22:00 uur. Dan zijn de vliegjes namelijk het meest actief.
- Gebruik eventueel een ventilator in de stal om mugjes weg te houden.
En wat als niets helpt?
In hardnekkige gevallen kun je overwegen om een desensibilisatietraject via de dierenarts te starten. Hierbij wordt het paard geleidelijk blootgesteld aan kleine hoeveelheden van de allergenen, om het immuunsysteem te laten ‘wennen’.
Deze behandeling is langdurig en werkt niet bij elk paard, maar kan bij sommige paarden het verschil maken. Overleg altijd met een dierenarts met ervaring in allergieën.
Samenvattend:
Zomerexceem is vervelend, maar goed te beheersen met:
- Vroege signalering en preventie
- Een goed passende eczeemdeken
- Mugwerende sprays op natuurlijke basis
- Huidverzorging én ondersteuning via voeding
- Slim management van omgeving en weidegang
Met de juiste aanpak kun je het zomerseizoen voor je paard een stuk comfortabeler maken. Door alert te zijn op de eerste signalen, te investeren in passende bescherming en de huid van binnen en buiten te ondersteunen, voorkom je veel ongemak. Zo blijft je paard ook in de zomer fit, vrolijk en in balans.
